Edición modélica dos Sonetos de Shakespeare

Sonetos de Shakespeare impresos por primeira vez en galego

Tradución e edición de Ramón Gutiérrez Izquierdo

Edicións Xerais, Vigo, 2011, 779 páxinas.

 

Xa hai abondos anos que veño repetindo, con voz modesta mais reiterada, que ou lles damos aos clásicos a pel e o zume da nosa lingua, ou ficamos marxinados nas beiras, na exterioridade de calquera normalización lingüística e cultural. Cómpre traducir non só os clásicos, senón tamén as obras clásicas en todos os eidos do saber, aínda que non sexan lidas ou o sexan escasamente, porque esas obras son os piares e os mananciais de reserva dunha lingua, o substrato cultural imprescindible para que a cultura galega poida considerase que vai polo camiño correcto cara a súa normalización.

Contribúe, xaora, a encher lagoas, e faino ademais dun xeito encomiable, a recente tradución e edición que dos Sonetos de Shakespeare vén de facer Ramón Gutiérrez Izquierdo. Os Sonetos de Shakespeare, eses 154 sonetos escritos ou atribuídos ao dramaturgo inglés, malia os inquéritos, conxecturas  e comentarios que seguen suscitando, constitúen un cumial dentro da lírica occidental de todos os tempos. Ademais, a súa proxección abrangue a existencia humana en toda a súa riqueza e complexidade. Como acertadamente escribe o editor, “nos Sonetos de Shakespeare podemos contemplar as nosas experiencias vitais e o noso coñecemento do mundo” (páxina 13). E dun xeito especial, as experiencias sentimentais, porque, se hai algo que identifique o seu temario, este é o amor, a análise dos trazos da sensualidade e da amizade. O amor eterno e o amor metafísico, esa loita perdida, xa antes de comezar, contra o tempo e a morte. Shakespeare achéganos a súa imaxinería  insistindo verbo desa condición amorosa, co tempo como fronteira infranqueable.

Retrato de W. Shakespeare, con 46 años (1610)

A estrutura dos Sonetos segue en xeral a do modelo inglés ou “soneto shakespereano”, composto en pentámetros iámbicos cun pareado final.  Pero máis importante que a arquitectura é o seu significado  na historia e no contexto da lírica occidental. Shakespeare sitúa a súa produción no final da tradición sonetística petrarquiana  e como paradigma e comezo dunha nova forma de construír a moderna poesía amorosa. Limitado aínda pola coordenadas renacentistas, Shakespeare é, con todo, capaz de imprimirlle a súa lírica un acento podente que presaxia a lírica dos poetas metafíscos – John Donne sobre todo-, comparable así mesmo con certos sonetos de Quevedo. Unha vitalidade que se botará de menos na posterior lírica barroca. A importancia e influencia dos Sonetos de Shakespeare queda demostrada polas incontables traducións a todas as linguas importantes, mesmo ao latín.

A versión, e sobre todo a edición, que agora nos agasalla Ramón Gutiérrez Izquierdo é exemplar. Unha versión que non só contradí o tópico de que a boa poesía é introducible -éo a mala-, senón que nos permite comprender cabalmente o texto vertido e recolle ademais unha manchea de suxestións do orixinal. Por iso os versos de Shakespeare seguen sendo en galego “unha canción de palabras”. Ramón Gutiérrez Izquierdo non lle furta ao lector galego nin o sentido do texto orixinal, nin a súa música. E ofrécenos ademais un impagable aparato crítico (“Notas e comentarios dos Sonetos de Shakespeare”) que se estende ao longo de mais de trescentas páxinas. Notas e comentarios que contextualizan cadanseu soneto, ofrecen interpretacións e aclaran aspectos terminolóxicos. Todo isto converte esta versión bilingüe, na que degustamos un saboroso galego, nunha edición modélica dunha obra importante do escritor inglés.

………………..

Extracto

“From  fairest creatures we desire increase,

That thereby beauty’s rose might never die,

But as the riper should by time decease,

His tender heir might bear his memory;”

 

“Queremos que procreen as belas criaturas,

e que non morra nunca a rosa da beleza,

senón que cando murche, co tempo xa madura,

nun tenro herdeiro dela reviva e permaneza”

(Soneto, 1, primeira estrofa, páxina, 27)

Advertisements

About Francisco Martínez Bouzas

Crítico literario
Estas entrada foi publicada en Critica literaria, Lírica traducida coas etiquetas , . Ligazón permanente.

One Response to Edición modélica dos Sonetos de Shakespeare

  1. Pingback: Crítica de Francisco Martínez Bouzas sobre os «Sonetos de Shakespeare», en versión de Ramón Gutiérrez Izquierdo | Xerais

Deixar unha resposta

introduce os teu datos ou preme nunha das iconas:

Logotipo de WordPress.com

Estás a comentar desde a túa conta de WordPress.com. Sair / Cambiar )

Twitter picture

Estás a comentar desde a túa conta de Twitter. Sair / Cambiar )

Facebook photo

Estás a comentar desde a túa conta de Facebook. Sair / Cambiar )

Google+ photo

Estás a comentar desde a túa conta de Google+. Sair / Cambiar )

Conectando a %s