Cabalo de ouros, naqueles días do wolfram

Cabalo de ouros

Víctor F. Freixanes

Editorial Galaxia, Vigo 2010, 361 páxinas

 

   Víctor Freixanes é un autor felizmente rescatado para a nosa narrativa. Despois de dezasete anos e tantas angueiras e quefaceres, retorna este narrador que manexa a lingua coma un meigo, agocha no seu maxín historias fortes e cheas de vida, tamén de épica ou de traxedia, e prosegue cun macrotexto erguido, ata o de agora, apenas con catro esteos ( O triángulo inscrito na circunferencia, 1981 ), ( O enxoval da noiva, 1998 ), ( A cidade dos Césares, 1993 ). Engádeselle nestas datas un cuarto piar, este Cabalo de ouros, unha fabulación tremenda, cativadora que confirma a opinión que ten este lector, de que Víctor Freixanes, malia a súa escasa produtividade literaria, en termos cuantitativos, é un dos narradores clásicos da literatura galega das últimas décadas. As tramas que compoñen o seu universo mítico, nas que se suturan tantos fíos narrativos preñados de historias engaiolantes, as súas arquitecturas narrativas, ricaces e por veces novidosas, mais que non extravían o lector, ritmos narrativos axeitados e implacables, que fan que nos prendamos sen tedios das historias contadas, e a forza da súa prosa posuidora dun rexistro lingüístico xenuinamente galego – unha enxurrada de lingua – …todo iso confírmame na miña valoración.

   Tal é o que atopamos  nesta súa última proposta. Son os días do wolfram e de novo en Vilanova de Alba, vella cidade das Rías, fronte a Santiago. Días de enchenta e de grandísima fartura, de señorío do mineral, mais tamén dos turbios negocios da raía,  do caciquismo da posguerra, pleitesías aos capitostes da capital, de mercenarias do trato, de xogueta, rexouba, reboticas e os seus falares. Velaquí o campo de batalla no que ten lugar unha historia horrible: a partida de barralla na pousada de Pasamundos, alá na ladeira da serra, unha loucura que descompuxo a todos os que xogaban non só o diñeiro, os aforros particulares, as herdades, as ganancias do puterío…, senón tamén o goberno da vila, o progreso e a fartura do mineral. Todo o mundo, a xentiña e a xentuza, agardando o desenlace, que non se sitúa no xogo, senón nos homes, na “ollada intensa, arnal” coa que se traba no adversario. E como pano de fondo, a memoria colectiva, os conflitos  vividos na República e as barbaries da Guerra Civil. Un remol de odios e de medos.

   Mérito do autor é servirse na súa praxe discursiva do artificio do cantar de cego. É pois o cantar e as súas coplas os que revelan o que se sabe e o que se deixa cantar; e por veces, en especial cando se cantan as vinganzas atroces da Guerra, o cantar arreponse contra o mundo… ouvea coma unha alimaña cega, dinos o autor implícito. Soamente no epílogo da novela a música perde os seus ecos e este recupera o protagonismo para rememorar, vinte anos despois, aqueles aconteceres fatídicos e amalloar os cabos soltos. Mais iso será alén mar, en terra venezolana.

   Amósase en moitos e variados planos a competencia narrativa de Víctor Freixanes. Na orquestración estrutural que permite que camiñen ao mesmo tempo e en harmonía varios fíos narrativos, un remuíño de historias fundidas na trama principal; na fonda caracterización psicolóxica dos personaxes e na súa evolución ao longo do relato; na plasticidade e no alento que animan todas e cada unha das moitas caras deste friso narrativo; na prosa torrencial, clara por veces, outras moi sensual, lúbrica, capaz de seducirnos sempre. Un verdadeiro ballón de lingua, nos lindes dun estilo forte e epopeico, para nos facer presente este cantar pavoroso, tenrísimo por veces, que nos fala de amor, morte, medos, cobizas, derrotas, ruindades, do ventimperio dos lobos e da amantiña calor dos leitos. E desa sucesión de camiños e encrucilladas que converxen ou se bifurcan, que é a vida humana.

 

Advertisements

About Francisco Martínez Bouzas

Crítico literario
Esta entrada foi publicada en Critica literaria, Narrativa galega. Ligazón permanente.

Deixar unha resposta

introduce os teu datos ou preme nunha das iconas:

Logotipo de WordPress.com

Estás a comentar desde a túa conta de WordPress.com. Sair / Cambiar )

Twitter picture

Estás a comentar desde a túa conta de Twitter. Sair / Cambiar )

Facebook photo

Estás a comentar desde a túa conta de Facebook. Sair / Cambiar )

Google+ photo

Estás a comentar desde a túa conta de Google+. Sair / Cambiar )

Conectando a %s