O realismo máxico de A. Riveiro Coello*

No verán do ano 2001, lin por primeira vez a novela Homónima de Antón Riveiro Coello. Daquela no Suplemento literario Correo das Culturas de El Correo Gallego publiquei a miña primeira reseña desde texto que o autor dedica a Pedro Páramo e a Aureliano Buendía. A novela de Riveiro Coello acaba de ver a súa segunda edición e no Faro da Cultura de onte, 25 de novembro, publiquei unha segunda reseña que agora teño o pracer de reproducir con pequenas modificacións:

EMBRUXO E VIOLENCIA EN TZATAPLÁN

Riveiro Coello, A., Homónima, Editorial Galaxia, 2010, 16 €.

Volve ás mans dos lectores galegos Homónima, unha das primeiras novelas de Antón Riveiro Coello, que contribuíu a consolidalo como narrador eficiente, admirador e aprendiz do realismo máxico. Abondan as verbas concisas da dedicatoria ( “ A Pedro Páramo e Aureliano Buendía” ) para percibir as intencións do autor. E abofé que as consegue, ao menos na escrita coa que veste a súa trama, porque polas páxinas da novela arrastran as súas obsesións personaxes mesturados de realidade e fantasía, cuxas vidas lindan co presente e co pasado, coa certeza e a alucinación, coa vida e coa morte, nun clima de vitalidade, embruxo e violencia, celme do México profundo. Pois en terras mexicanas desenvólvense as pescudas dese escritor que, a través de Internet, descobre que en México existe alguén co seu nome e apelidos. E na busca dese homónimo viaxa a aldea imaxinada de Tzataplán, ancorada nas terras secas e regañadas do deserto, coa intención de inscribir a vida do que supón seu avó, nunha novela. Na xeografía azteca recibe golpes, pancadas e intentos de asasinato ata que se decata de que todos os habitantes desa aldea curtida polo abafo e o sol, teñen que ver, dunha ou doutra maneira, co parente homónimo ao que asasinaron. Comeza así unha historia pola que transita unha restra de parentes e un labirinto de parentescos no que é doado que o lector perda o fío condutor do relato. E tamén seres estrafalarios que semellan tirados da irracionalidade dos soños e que acercan o relato ás contornas do realismo máxico.
Homónima é unha novela que se nutre, como outras do autor, de planos superpostos, da recuperación das fazañas dos devanceiros e dos periplos máis ou menos novelescos, dos seus parentes, os personaxes actuais. Desde o punto de vista estrutural a obra é unha novela que acubilla outra novela. A historia do homónimo pouco a pouco vai sendo substituída pola do protagonista actual. Salienta así mesmo o especial tratamento do tempo, de forma que pasado e presente se confunden e superpoñen. O estilo dunha prosa elaborada, cun traballo minucioso coa linguaxe que rebenta nunha ricaz adxectivación, en comparacións e metáforas insólitas, aínda que por veces artificiais, o dominio na caracterización dun amplo abano de personaxes, e sobre todo o retrato desa atmosfera abafante, ateigada de embruxo e violencia fan que, ao lermos as páxinas de Homónima, nos semelle estar ollando as prosas dos autores que o escritor toma como padróns, mais non a maxia e a forza das súas tramas.

* Publicado no Suplemento  Faro da cultura do xornal Faro de Vigo, o 25 de novembro de 2010.

Advertisements

About Francisco Martínez Bouzas

Crítico literario
Esta entrada foi publicada en Critica literaria, Narrativa galega. Ligazón permanente.

Deixar unha resposta

introduce os teu datos ou preme nunha das iconas:

Logotipo de WordPress.com

Estás a comentar desde a túa conta de WordPress.com. Sair / Cambiar )

Twitter picture

Estás a comentar desde a túa conta de Twitter. Sair / Cambiar )

Facebook photo

Estás a comentar desde a túa conta de Facebook. Sair / Cambiar )

Google+ photo

Estás a comentar desde a túa conta de Google+. Sair / Cambiar )

Conectando a %s